🦠 งานวิจัยไทยพบศักยภาพ “แบคทีเรียจากดิน” ในการควบคุม Fusarium solani ในทุเรียน

งานวิจัยจาก มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ วิทยาเขตระยอง
ศึกษาแบคทีเรียที่แยกได้จากดินสวนผลไม้
ในจังหวัดระยอง เพื่อประเมินศักยภาพในการยับยั้ง Fusarium solani ซึ่งเป็นเชื้อราที่เกี่ยวข้องกับโรค
ในทุเรียน
นักวิจัยเก็บตัวอย่างดินจำนวน 30 ตัวอย่าง และสามารถแยกแบคทีเรียได้ 107 ไอโซเลต จากนั้นนำมาคัดกรองความสามารถในการยับยั้ง F. solani
ผลการศึกษาพบว่า มี 12 ไอโซเลต ที่สามารถยับยั้งการเจริญของเชื้อราได้ และมี 4 ไอโซเลต ที่ให้ผลการยับยั้งมากกว่า 60%
หนึ่งในไอโซเลตที่ให้ผลดีที่สุดคือ S301 ซึ่งมีความสามารถในการยับยั้งการเจริญของ F. solani ได้ 74.31 ± 4.46% ในการทดสอบแบบ dual-culture ขณะที่ Bacillus subtilis ซึ่งใช้เป็นตัวควบคุมสามารถยับยั้งได้ประมาณ 70.93 ± 1.54% (Boontanom et al., 2026)
จากการวิเคราะห์ทางโมเลกุล นักวิจัยจำแนกแบคทีเรียที่มีศักยภาพ 4 ไอโซเลต ได้แก่

• Bacillus safensis — S101
• Bacillus thuringiensis — S102
• Bacillus subtilis — S301
• Bacillus cereus — T603
  งานวิจัยยังพบว่าแบคทีเรียบางสายพันธุ์มีคุณสมบัติที่อาจเกี่ยวข้องกับการควบคุมเชื้อรา ช่น การสร้าง siderophores, hydrogen cyanide (HCN) และเอนไซม์บางชนิดที่เกี่ยวข้องกับการย่อยสลายองค์ประกอบของเซลล์เชื้อรา
  นอกจากนี้ นักวิจัยยังนำ B. safensis S101 และ B. subtilis S301 ไปทดสอบกับใบทุเรียนพันธุ์หมอนทองที่ได้รับเชื้อ F. solani และพบว่าช่วยลดการพัฒนาของอาการโรคในการทดลองได้
  ⸻

🇹🇭 ผลกระทบต่อชาวสวนไทย
หากองค์ความรู้นี้สามารถพัฒนาต่อไปจนมีประสิทธิภาพในสภาพสวนจริง จะช่วยเพิ่มทางเลือกในการจัดการโรคทุเรียน โดยเฉพาะระบบที่ผสมผสาน
🌱 Soil Health
🦠 Biological Control
🔍 Disease Monitoring
♻️ IPM
เข้าด้วยกัน
แต่ ณ ปัจจุบัน สิ่งที่งานวิจัยนี้ยืนยันได้คือ
“แบคทีเรียบางกลุ่มมีศักยภาพในการยับยั้ง Fusarium solani ภายใต้เงื่อนไขการทดลอง”
ยังไม่ใช่
“ชีวภัณฑ์ที่พร้อมนำไปใช้ในสวนเพื่อทดแทนสารเคมี”
การแยกสองข้อความนี้ออกจากกันมีความสำคัญอย่างมาก หากเราต้องการสื่อสารงานวิจัยให้ถูกต้องทางวิชาการ
⸻

💡 TDA Insight
งานวิจัยนี้อาจไม่ได้ให้ “คำตอบ” สำหรับโรคทุเรียนในวันนี้ แต่กำลังเพิ่มทางเลือกสำหรับระบบจัดการโรคในอนาคต
สิ่งที่น่าติดตามจึงไม่ใช่เพียงว่าแบคทีเรียตัวใดควบคุมเชื้อราได้ดีที่สุดในห้องปฏิบัติการ แต่คือ
จะสามารถเปลี่ยนผลการทดลองให้กลายเป็นเทคโนโลยีที่มีประสิทธิภาพ สม่ำเสมอ ปลอดภัย และใช้ได้จริงในสวนทุเรียนเชิงพาณิชย์หรือไม่
นี่คือช่องว่างสำคัญระหว่าง Research → Technology → Field Application
⸻

📚 References — APA 7th Edition

Boontanom, P., Prasertsit, P., Kosol, S., Srithong, T., & Chantarasiri, A. (2026). Characteristics and biocontrol activity of soil bacterial isolates against the emerging pathogen Fusarium solani in Thai durian (Durio zibethinus). Microbiology Research, 17(6), 112. https://doi.org/10.3390/microbiolres17060112

เรียงเรียงและจัดทำโดย บานชื่น ผกามาศ